mobile logo
  • Blog ekspercki FITEN

    Doradcy FITEN SA są do Twojej dyspozycji
    pon-pt, 8.00 - 16.00,
    32 775 94 64, fiten@fiten.pl


  • featured image

    Perspektywy rynku gazu ziemnego w Polsce

    posted on 27 października 2015 / IN Blog /

    Wzrost popytu, rozwój infrastruktury, a także postępy w budowie bezpieczeństwa energetycznego to tylko niektóre z czynników świadczących o korzystnych perspektywach rysujących się przed krajowym rynkiem błękitnego paliwa.

    Rola gazu ziemnego w globalnej gospodarce jest coraz większa – w latach 2000-2014 światowe zużycie gazu wzrosło o 40% i zgodnie z przewidywaniami, już w obecnym stuleciu ma on szansę przejąć od ropy naftowej miano głównego nośnika energii. Na krajowym rynku zużycie gazu ziemnego w 2014 r. przekroczyło 15 mld m3.

    Korzystne prognozy

    Według wiosennych szacunków Ministerstwa Gospodarki, w bieżącym roku zużycie gazu ziemnego w Polsce wynieść ma 15,4 mld m3. W ciągu najbliższych pięciu lat, resort spodziewa się wzrostu do poziomu 17 mld m3, natomiast w 2030 r. polska gospodarka będzie konsumować 20 mld m3 błękitnego paliwa. Zgodnie z ostrożniejszą prognozą Urzędu Regulacji Energetyki z lipca br., w latach 2015 – 2022 sprzedaż gazu ziemnego będzie kształtować się na poziomie 13-14 mld m3 rocznie (oraz 11,5 mld m3 w 2023 r.), jednak jak twierdzi Regulator, „zgodnie z przewidywaniami, w kolejnych latach udział gazu w krajowym bilansie energetycznym powinien nieznacznie wzrastać”[1], czego powodem ma być wzrost wykorzystania w procesie produkcji energii, rozwój wysokosprawnych technologii parowo-gazowych oraz większe zużycie przez odbiorców końcowych. Wzrost wolumenu przesyłanego gazu zakłada natomiast operator gazociągów przesyłowych, Gaz System S.A., za główny czynnik prognozy podając „ciągły proces przyłączania nowych odbiorców – głównie małych przedsiębiorstw – do sieci dystrybucyjnych, oraz dużych odbiorców przemysłowych do sieci przesyłowej.”[2] Warto ponadto zaznaczyć, że zapotrzebowaniu na gaz, jak i na energię w ogóle, sprzyjać powinien spodziewany dalszy wzrost krajowego PKB.

    Lepsza infrastruktura, większe bezpieczeństwo

    Na rozwój rynku gazu, wyrażający się m. in. poprzez liczbę odbiorców końcowych znaczny wpływ mają także inwestycje infrastrukturalne – w ubiegłym roku w Polsce powstało ponad 300 km sieci przesyłowej, a także ponad 2 tys. km sieci dystrybucyjnej[3]. Na uwagę zasługują również postępy dotyczące dywersyfikacji dostaw gazu na rynek polski z zagranicy. W 2011 r. OPG Gaz-System S.A. zainicjował usługę tzw. „rewersu wirtualnego” na gazociągu jamalskim (łączącym Rosję z Europą Zachodnią), umożliwiającą zakup gazu w Niemczech, przy fizycznej dostawie z kierunku wschodniego. Jednocześnie zabieg ten dał większe możliwości powiązania kierunków dostaw z rynkiem Unii Europejskiej – w latach 2012-2014 dostawy gazu trafiającego tą drogą na polski rynek wzrosły z 0,8 do 1,9 mld m3 (czyli ok. 12% krajowego zużycia). Tym samym spadł udział dostaw z kierunku wschodniego – w 2008 r. wynosił on ponad 65%, natomiast w 2014 niecałe 55% (udział dostaw z UE wzrósł w tym okresie z 6% do 17%, wydobycie własne pozostało natomiast stałym poziomie[4].

    Poruszając tematykę bezpieczeństwa krajowych dostaw, należy również wspomnieć o otwartym niedawno terminalu LNG w Świnoujściu, który w najbliższych latach otworzy Polskę na globalny rynek gazu skroplonego. Gazoport  umożliwi import surowca drogą morską, a następnie jego regazyfikację. Pierwsza dostawa ma zostać zrealizowana już w grudniu br.

    Rynek hurtowy i detaliczny

    W ostatnich latach postęp zauważyć można było również w obszarze krajowego obrotu hurtowego. Obrót gazem na Towarowej Giełdzie Energii funkcjonuje od grudnia 2012 r. i od tego czasu zauważalnie się rozwinął. W 2014 r. całkowity wolumen zawartych transakcji gazem ziemnym wyniósł 111,6 TWh, co stanowiło skokowy wzrost względem 2,4 TWh rok wcześniej, będąc jednocześnie skutkiem wprowadzenia tzw. obligo giełdowego oraz reorganizacji w szeregach PGNiG (który to podmiot sam zaczął zaopatrywać się na rynku hurtowym). Nic nie stoi na przeszkodzie, by rynek ten w przyszłości kontynuował korzystne tendencje.

    Wzrost obrotów na giełdzie zwiększa również możliwości dla mniejszych sprzedawców gazu (m. in. FITEN), którzy nabywany na TGE gaz ziemny, mogą następnie oferować odbiorcom końcowym po konkurencyjnych cenach. Do rozwoju rynku detalicznego w przyszłych latach ma szansę przyczynić się uwolnienie cen surowca przez Urząd Regulacji Energetyki, który dysponuje odpowiednimi narzędziami, jednak zdaje się pozostawać sceptycznym względem tej kwestii. Zgodnie z październikową wypowiedzią Prezesa URE, „do zniesienia taryfy dla przemysłu może dojść na mocy ustawy, co powinno nastąpić w przyszłym roku”- oraz, jak dodaje – „uwolnieniu cen gazu dla tej grupy powinno towarzyszyć zniesienie obowiązku magazynowania surowca i dywersyfikacji importu lub jej przedefiniowanie.[5]” Urynkowienie cen dla małych i średnich przedsiębiorstw, a finalnie – gospodarstw domowych – powinno natomiast nastąpić dopiero w kolejnych krokach (warto przy tym zaznaczyć, że regulacja cen dla biznesu została skrytykowana przez Trybunał Sprawiedliwości UE). Wprawdzie Urząd nie przedstawia żadnych konkretnych dat, jednak jego długoterminowe plany finalnie powinny przysłużyć się kondycji krajowego rynku gazu.

    Reasumując – polski rynek gazu ziemnego ma duży potencjał. Szacunki rosnącego zapotrzebowania, zauważalne efekty działań mających na celu dywersyfikację źródeł dostaw gazu do Polski, a także rozwój krajowego rynku hurtowego i detalicznego to tylko niektóre z czynników świadczących o korzystnych perspektywach dla sektora gazowego. Co najważniejsze, na zachodzących zmianach mają szansę skorzystać nie tylko spółki obrotu, ale przede wszystkim – końcowi odbiorcy surowca – stanowiący na rynku główną grupę interesariuszy.

    Wszystkich czytelników zainteresowanych rynkami gazu oraz energii elektrycznej, zapraszam do kontaktu pod adresem energia@fiten.pl oraz blog@fiten.pl, a także do odwiedzin strony internetowej www.fiten.pl.

    Krzysztof Czajka
    Członek Zarządu FITEN SA

     

    [1] Raport Krajowy Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 2015,

    [2] Ibid,

    [3] http://www.cire.pl/pokaz-pdf-%252Fpliki%252F2%252F01szurlej.pdf

    [4] Ibid.

    [5] http://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/ure-w-mediach/6318,Uwolnienia-cen-chca-glownie-handlujacy-gazem-wywiad-z-Maciejem-Bando.html

  • SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI